طب سنتی چیست؟

طب سنتی در بین ایرانیان و در کشورهای مختلف جایگاه خاصی دارد و از آن‌ برای درمان بعضی بیماری‌ها  و ترکیبات دارویی استفاده می‌شود. در این مطلب قصد داریم با طب سنتی آشنا شویم و به این مباحث خواهیم پرداخت:

  • منظور از طب سنتی چیست؟
  • روش‌های مختلف طب سنتی چیست؟
  • چه کشورهایی بیشتر از طب سنتی استفاده می‌کنند؟
  • تعریف سازمان بهداشت جهانی از طب سنتی چیست؟
  • جایگاه طب سنتی در عصر حاضر کجاست؟

طب سنتی چیست؟

اصطلاح “طب سنتی” به روش‌هایی برای بازگرداندن و حفظ سلامتی گفته می‌شود که قبل از ورود طب مدرن وجود داشته است. همانطور که از نام آن مشخص است، این رویکردها به سنت‌های سلامت هر کشور متعلق است و از نسلی به نسلی دیگر منتقل شده است. طب سنتی که به عنوان طب بومی و یا محلی نیز شناخته می‌شود شامل جنبه‌های پزشکی دانش سنتی است که نسل به نسل در جوامع مختلف قبل از دوران طب مدرن توسعه یافته و مورد استفاده قرار گرفته است.

 

تعریف سازمان بهداشت جهانی از طب سنتی

سازمان بهداشت جهانی (WHO) طب سنتی را این چنین تعریف می‌کند:«مجموع دانش، مهارت‌ها و اعمالی بر پایه‌ی نظریه‌ها، باورها و تجربه‌ی بومی در فرهنگ‌های مختلف که در بهداشت و نیز پیشگیری، تشخیص، بهبود و مداوای بیماری‌های جسمی و ذهنی مورد استفاده قرار می‌گیرند».
در مجموع، در دوران مختلف و در طول قرن‌های زیادی، سیستم‌های پزشکی سنتی نیازهای جوامع محلی را برطرف می‌کرده است. به عنوان مثال چین و هند، سیستم‌های بسیار پیچیده‌ای مانند طب سوزنی و طب آیورودا را توسعه بخشیدند.
طب سنتی اغلب طب جایگزین نامیده می‌شود. روش‌هایی که تحت عنوان طب سنتی شناخته می‌شوند عبارتند از:

  • آیورودا
  • طب SIDDHA
  • طب یونانی
  • طب ایرانیان باستان
  • طب اسلامی
  • طب سنتی چینی
  • طب سنتی کره‌ای
  • طب سوزنی
  • Muti
  • I
  • طب سنتی آفریقایی

با این حال، سازمان بهداشت جهانی اشاره می‌کند:«استفاده‌ی نامناسب از طب و یا شیوه‌های سنتی می‌تواند اثرات منفی و یا خطرناک داشته باشد و تحقیقات بیشتر برای تعیین اثربخشی و سلامت شیوه‌های مختلف و گیاهان دارویی که در سیستم طب سنتی استفاده می‌شود، نیاز است».

در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی، حدود ۸۰ درصد از جمعیت برای نیازهای مراقبت‌های بهداشتی اولیه‌ی خود به طب سنتی روی می‌آورند. از همین رو، سازمان بهداشت جهانی نیز دریافت که طب سنتی منبع مهمی برای ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی است و گیاهان دارویی از اهمیت زیادی برای سلامت افراد و جوامع برخوردار هستند.

در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی، حدود ۸۰ درصد از جمعیت برای نیازهای مراقبت‌های بهداشتی اولیه خود به طب سنتی روی می‌آورند. از همین رو، سازمان بهداشت جهانی نیز دریافت که طب سنتی منبع مهمی برای ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی است و گیاهان دارویی از اهمیت زیادی برای سلامت افراد و جوامع برخوردار هستند. بنابراین از طریق برنامه‌ی طب سنتی، سازمان بهداشت جهانی (WHO) تلاش خود را برای تعیین کردن سیاست‌های ملی در طب سنتی، مطالعه‌ی سودمندی بالقوه‌ی طب سنتی از جمله ارزیابی از شیوه‌ها و بررسی ایمنی و اثربخشی از راه‌حل، ارتقای دانش متخصصان بهداشت، سلامت سنتی و مدرن و همچنین آموزش و اطلاع عموم مردم در مورد شیوه‌های درمانی سنتی، کرده است.

 

جایگاه طب سنتی در جهان امروز

توجه جدی به شیوه‌های مختلف طب سنتی در حال حاضر در میان پزشکان طب مدرن افزایش یافته است و در نتیجه پزشکی مدرن تعداد روزافزونی از پزشکان سیستم‌های سنتی، بومی یا جایگزین را پذیرفته و برخی از تکنولوژی مدرن برای طب سنتی استفاده می‌کنند. این امر موجب پرورش کار گروهی بین همه‌ی اعضا و کارکنان بهداشت در چهارچوب مراقبت‌های بهداشتی اولیه خواهد شد. دلایل مختلفی برای گنجاندن پزشکان طب سنتی در مراقبت‌های بهداشتی اولیه وجود دارد.
این پزشکان با پیش‌زمینه‌های اجتماعی ـ فرهنگی مردم آشنا بوده و در کار خود تجربه‌ی زیادی دارند. ملاحظات اقتصادی، قدرت باورهای سنتی، کمبود متخصصان سلامت، به ویژه در مناطق روستایی تنها چند دلیل استفاده از این پزشکان است.
طب سنتی همچنان محبوبیت خود را در تعدادی از کشورهای آسیایی از جمله چین، هند، ژاپن و پاکستان حفظ کرده است. در چین، برای مثال، داروهای سنتی(داروهای گیاهی) حدود ۳۰٪ تا ۵۰٪ از مصرف کل دارویی را در بر می‌گیرد. در سال ۱۹۹۳، کل فروش داروهای گیاهی در این کشور به بیش از ۲٫۵ میلیارد دلار رسیده بود.
در ژاپن، از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۹، به نظر می‌رسد ژاپنی‌ها بیشترین مصرف سرانه‌ی داروهای گیاهی در جهان را دارند.
در طول دهه‌ی گذشته نیز علاقه به سیستم‌های سنتی و طب جایگزین در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته افزایش یافته است. یک سوم از بزرگسالان آمریکایی از طب جایگزین و ۶۰ درصد از مردم هلند و بلژیک و ۷۴ درصد مردم انگلستان از طب مکمل در چهارچوب خدمات بهداشت ملی موجود استفاده کرده‌اند. در یک نظرسنجی در میان کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا در سال ۱۹۹۱، حدود ۱۴۰۰ داروی گیاهی مورد استفاده در جامعه‌ی اقتصادی اروپا شناسایی شد.
گیاهان دارویی قدیمی‌ترین محصولات مراقبت از سلامت شناخته شده‌اند و اهمیت آن‌ها نیز بسته به پیشینه‌ی قوم‌شناسی، پزشکی و تاریخی هر کشور متفاوت است.
گیاهان دارویی نیز برای تحقیقات دارویی و مصرف دارویی مهم هستند. نه تنها زمانی که ترکیبات گیاهی به طور مستقیم به عنوان عوامل درمانی استفاده می‌شود بلکه زمانی که آن‌ها به عنوان مواد اولیه در ترکیب داروها و یا به عنوان مدل برای ترکیبات فعال دارویی به کار می‌روند.
هر کشوری طبق روش‌های مختلفی، گیاهان دارویی را مشخص و تعریف می‌کند. در نتیجه، رویکردهای مختلف درباره‌ی صدور مجوز، توزیع، تولید و تجارت به منظور اطمینان از سلامت، کیفیت و اثربخشی تهیه‌ی گیاه دارویی به تصویب رسیده است.
در نهایت، با وجود نقش و اهمیتی که بسیاری از مردم و کشورها برای طب سنتی قائل هستند، اما سازمان بهداشت جهانی همچنان بر انجام تحقیقات و انجام آزمایش و مطالعه‌ی گیاهان و موادی که در طب سنتی به کار می‌رود برای تأیید اثربخشی و سالم بودن آن‌ها تاکید می‌کند.

 

منابع:

https://en.wikipedia.org

http://www.chiro.org

http://www.niscair.res.in

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

فوتر سایت