غمز چیست؟

در پاسخ به سؤال «غمز چیست؟» باید گفت که دلک و غمز دو نوع ماساژ هستند که در طب ایرانی قدیم برای پیشگیری، تشخیص و درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌رفته‌اند. غمز همان فشار دادن نقاط خاصی از بدن با هدف درمان بیمار است که بیشتر با دست انجام می‌شود و برای درمان انواع خاصی از بیماری مانند بیماری‌های عضلانی، اسکلتی، دیسک‌ها، سر دردها، دردهای گردن، فقرات، شانه، درد باسن، سیاتیک و بسیاری مشکلات دیگر استفاده می‌شود. سابقه‌ی استفاده از ماساژ بیش از ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح تخمین زده می‌شود. ماساژ درمانی در بین روش‌های درمانی امروز، کم‌ترین عارضه را دارد. از قدیمی‌ترین شیوه‌های درمانی و مراقبت‌های بهداشتی محسوب می‌شود که از هزاران سال قبل تا امروز، در طب سنتی و مدرن بسیاری از کشورها با نام‌های گوناگون استفاده می‌شود.

غمز چیست؟ دلک و غمز دو نوع ماساژ هستند که در طب ایرانی قدیم برای پیشگیری، تشخیص و درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌رفته‌اند. غمز همان فشار دادن نقاط خاصی از بدن با هدف درمان بیمار است که بیشتر با دست انجام می‌شود.
مصریان قدیم، یونانی‌ها، چینی‌ها و هندی‌ها در طب سنتی خود از ماساژ استفاده می‌کرده‌اند. از بقراط نقل شده است:«پزشک باید بسیاری از چیزها را بداند و یکی از واجب‌ترین‌ آن‌ها، مالش است. ماساژ را تقریباً می‌توان برای همه‌ی افراد انجام داد، سن و جنسیت نمی‌شناسد. روشی نشاط‌‌‌‌آور، آرام‌بخش، درمان‌گر و کاهنده‌ی عارضه‌ی فعالیت کاری و ورزشی است. شیوه‌هایی که مردمان قدیم برای غلبه بر بیماری‌ها، درد عضلات، ناراحتی و عوارض پیری به کار می‌بردند، آنقدر کاربردی و مؤثر بوده که با گذشت قرن‌ها، هنوز هم راهی مؤثر و مفید به حساب می‌آید. سرآمد این نوع ابتکارها، شیوه‌ای است که اجداد ما مخصوصاً مردم مشرق‌زمین برای به تأخیر انداختن پیری و عوارض آن از قبیل کمر ‌درد، رخوت و سستی، شل شدن عضلات و چین ‌و‌ چروک زودرس ابتکار کردند. بر این اساس، در این مقاله به یک نوع ماساژ درمانی ایرانی تحت عنوان غمز اشاره می‌کنیم و به فواید و عوارض آن می‌پردازیم.

غمز نوعی ماساژ طبی است که با تأثیر انگشتان بر نقاط عصبی و تاندون‌های عضلانی انجام می‌شود که به گونه‌ای منظم و سیستماتیک در جهت کاهش درد و درمان بیماری‌های عصبی ـ عضلانی به کار می رود.

ماساژ یکی از قدیمی‌ترین راه‌های درمان بیماری‌ها به شمار می‌رود. به نظر بیشتر کارشناسان زیبایی اندام و متخصصان جوان‌سازی، بهترین راه پیشگیری و جلوگیری از شل شدن عضلات، ماساژ درمانی و مشت ‌و ‌مال و آن هم به سبک شرقی است. در طب سنتی ایران در قدیم، روش‌‌های ماساژ درمانی‌ با عنوان‌های دَلْک و غمز با قواعد و دستورات خاص خود به کار می‌رفته است. با این حال، هنوز برای بسیاری‌ از ایرانی‌ها روش‌های ماساژ با استفاده از دلک و غمز ناشناخته است و حتی با مفهوم این دو آشنا نیستند.

 

معنای غمز چیست؟

ﻏﻤﺰ واژه‌ای عربی است و در ﻃﺐ اﻳﺮاﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻓﺸﺮدن ﺑﺎ اﻧﮕﺸﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف درﻣﺎنی ﺧﺎص روی برخی از نقاط بدن انجام می‌شود. غمز یک نوع ماساژ پزشکی ویژه طب سنتی ایران است که به عنوان روشی مؤثر در درمان انواع کمر درد، بهبود دیسک سیاتیک، کاهش درد و محدودیت حرکات مفاصل و انواع دردهای عضلانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در تعریفی دیگر گفته می‌شود که غمز نوعی ماساژ طبی است که با تأثیر انگشتان بر نقاط عصبی و تاندون‌های عضلانی انجام می‌شود که به گونه‌ای منظم و سیستماتیک در جهت کاهش درد و درمان بیماری‌های عصبی ـ عضلانی به کار می‌رود.
ﻏﻤﺰ در ﻃﺐ اﻳﺮاﻧﻲ جنبه‌ی ﺗﺸﺨﻴﺼی و درﻣﺎﻧی داشته و برای پیشگیری از بیماری‌ها به کار می‌رود. اﺑﻦ ﺳﻴﻨﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺣﻜﻤﺎی اﻳﺮانی ﺑﺎرﻫﺎ از اﻳﻦ واژه در کتب پزشکی خود اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده‌اﻧﺪ. ﮔﺮﭼـﻪ اﺳـﻤﺎﻋﻴﻞ ﺟﺮﺟـﺎنی، پزشکی در ﻛﺘـﺎب ذﺧﻴﺮه ﺧﻮارزﻣﺸﺎﻫﻲ ﻋﺒﺎرت ﻓﺎرسی ﻣﺎﻟﻴـﺪن را ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ اﻳـﻦ  واژه ﻛﺮده اﺳﺖ اﻣﺎ ﺣﻜﻤﺎی ﺑﻌﺪ از او ﺑﺎز ﻫﻤﻴﻦ اﺻﻄﻼح را ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده‌اﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻴﻦ ﻏﻤﺰ و دﻟﻚ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺎﻟﻴﺪن ﺗﻔﺎوت ﻗﺎﺋـﻞ شوند. حکما ﺑﺮخی فواید ﻏﻤﺰ را ﺑﺎ ورزش یکی داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ. ﻫﺪف از اﻧﺠﺎم ﻏﻤﺰ ﺟﺬب ﻣﺎده از ﻗﺴـﻤت‌های ﺑـﺎﻻی ﺑﺪن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺪن بوده اﺳﺖ.
حکیم ارزانی در بحث ﻣﻌﺎﻟﺠه‌ی ﺑﻴﻤﺎری‌های ﺳـﺮ معتقد است که ﻏﻤـﺰ اﻧـﺪام ﺗﺤﺘـﺎنی ﺳـﺒﺐ ﺟﺬب ﻣﺎده از ﺳﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ بدن  است. در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺟﺬب ماده‌ی ﺑﻴﻤﺎری‌زا ﺑﻪ ﺳـﻤﺖ ﻣﺨـﺎﻟﻒ ﻋﻀـﻮ درﮔﻴﺮ، ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ درﻣﺎنی در ﻃﺐ اﻳﺮانی ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﻲ‌ﺷـﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻜل‌های مختلفی از ﺟﻤﻠـﻪ ﻏﻤـﺰ ﺻـﻮرت ﻣـی‌گیـﺮد. ﺑـر اﺳﺎس اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن وقتی ﻛﻪ ﻣـﻮاد ﺑﻴﻤـﺎری‌زا ﺑـﻪ عضوی از ﺑـﺪن ﻫﺠﻮم می‌برند، می‌ﺗﻮان ﺟﺮﻳﺎن آﺳﻴﺐ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺟﺮﻳﺎن رﻳﺰش ﻣﻨﺤﺮف ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ از ﺷﺪت ﺑﻴﻤﺎری ﻛﺎﺳـﺘﻪ ﺷـﻮد. ﻫﻤﻴﻦ اﻗﺪام ﺑﺮای درﻣﺎن ﻛﺎﻓیست ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﻮﺟﻪ ﻣـﻮاد به ﺳﻤﺖ ﻋﻀﻮ درﮔﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮد. اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠـﻒ، اﻳﻦ اﻗﺪام درﻣﺎنی ﺑﻪ ﺷﻴﻮه‌ی ﻣتفاوتی صورت می‌گیرد. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﻏﻤﺰ درﻣﺎنی از ﺟﻤﻠه ﺷﻴﻮه‌ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ درﻣـﺎنی ﻃﺐ اﻳﺮانی ﻣﺤﺴﻮب می‌شود ﻛـﻪ در ﺑﺮﺧـﻲ ﻣـﻮارد ﺑـﺎ دﻟـﻚ و ﭘﺎﺷﻮﻳﻪ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ روش‌های درﻣﺎﻧﻲ ﺗﺮﻛﻴﺐ می‌شود ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛـﻪ اﺑﻦ ﺳﻴﻨﺎ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻬﻮع، ﻏﻤﺰ دﺳﺖ و ﭘﺎ را ﺑﺎ راﻳﺤـﻪ‌ی درﻣﺎنی و درﻣﺎن‌های خوراکی ترکیب کرده است.

ﻏﻤﺰ درﻣﺎنی از ﺟﻤﻠه ﺷﻴﻮه‌ﻫﺎی ﺑﻬﺪاشتی درﻣـﺎنی ﻃﺐ اﻳﺮانی ﻣﺤﺴﻮب می‌شود ﻛـﻪ در ﺑﺮخی ﻣـﻮارد ﺑـﺎ دﻟـﻚ و ﭘﺎﺷﻮﻳﻪ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ روش‌های درﻣﺎنی ﺗﺮﻛﻴﺐ می‌شود؛ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛـﻪ اﺑﻦ ﺳﻴﻨﺎ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻬﻮع، ﻏﻤﺰ دﺳﺖ و ﭘﺎ را ﺑﺎ راﻳﺤـﻪ درﻣﺎنی و درﻣﺎن‌های خوراکی ترکیب کرده است.

فواید غمز چیست؟

غمز چیست؟ دلک و غمز دو نوع ماساژ هستند که در طب ایرانی قدیم برای پیشگیری، تشخیص و درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌رفته‌اند. غمز همان فشار دادن نقاط خاصی از بدن با هدف درمان بیمار است که بیشتر با دست انجام می‌شود.

اگرچه ماساژ درمانی در کشورهای دیگر و حتی پیشرفته هر روز با استقبال بیشتری همراه می‌شود اما متأسفانه در کشور ما هنوز هم بسیاری از این روش‌های درمانی بسیار مفید و کم‌ عارضه استفاده نمی‌کنند و با فواید آن آشنا نیستند. با این حال، باید بدانید که روش‌هایی مثل غمز و دلک فواید بسیار زیادی دارند که شاید با اطلاع از آن‌ها به ماساژ درمانی بیشتر ترغیب شوید.
از فواید غمز که اغلب با تکیه بر فشار انگشتان و دست انجام می‌شود شامل مواردی در طب نوزادان، فصد، جذب و انتقال مواد به نقاط دیگر بدن، تحریک مثانه برای خروج ادرار، درمان بی‌خوابی، درمان قولنج ریحی، افزایش خون‌رسانی در زایمان‌های سخت و بهبود تغذیه‌ی اعضای بدن، در موارد پیشرفته دردهای سیاتیکی و در کنترل خونریزی است. در جذب و انتقال مواد از محلی به محل دیگر در بدن و افزایش جذب و تأثیر بعضی از داروهای پوستی بسیار مؤثر است. بعضی از انواع بیماری‌های عصبی(تشنج، رعشه، فلج) را کنترل و بهبود می‌بخشد. در درمان بعضی از انواع فراموشی مفید است.  به درمان بعضی از انواع ورم کمک می‌کند اما در درمان بعضی از ورم‌ها نه تنها مفید نیست، بلکه غمز به شدت مضر است. در درمان بعضی از انواع آسیب‌های کبد و بروز ضعف ناشی از بعضی از انواع اسهال و اسهال خونی مفید بوده و به روند درمان بعضی از انواع صرع در شیرخواران کمک می‌کند.

 

عوارض غمز چیست؟

عوارض غمز در مقایسه با فواید آن بسیار کم است. با این حال، باید در انجام غمز فرد آموزش خوبی دیده باشد در غیر این صورت ممکن است که به شکستن استخوان ناحیه‌ای از بدن منجر شود. ممکن است فشار نابجا باعث ایجاد درد زیاد شده و به فرد آسیب بزند. در غیر این صورت، احتمال خیلی کمی وجود دارد که این نوع از عوارض غمر را مشاهده کنید و لذت و نشاطی حاصل از ماساژ را تجربه کنید.

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

فوتر سایت