طب سوزنی چیست؟

طب سوزنی بخشی مهم از طب سنتی چینی (TCM)، یک سیستم مراقبت‌های سلامتی و بهداشتی اولیه با سیر تکامل بدون وقفه در چین و شرق آسیا است که هزاران سال پیش آغاز شده و هنوز هم ادامه دارد. پزشکان چینی از تکنیک‌های مختلف برای ارزیابی رفتار و پاسخ بدن انسان در طول سلامت و بیماری استفاده کرده‌اند. بر این اساس، آن‌ها روش‌ها و ابزارهای مختلفی برای حفظ سلامت جسمی و روانی و برای درمان انواع بیماری‌ها به کار گرفتند که طب سوزنی از جمله‌ی این ابزارها است. در این مقاله به طور خلاصه به سؤالات زیر می‌پردازیم:

  • طب سوزنی چیست؟
  • آیا طب سنتی یک روش مؤثر برای درمان بیماری است؟
  • نظر کارشناسان و محققان علمی درباره‌ی فواید طب سوزنی چیست؟
  • نتایج تحقیقات علمی درباره‌ی کاربرد طب سوزنی چه بوده است؟
  • فواید و عوارض آن چیست؟

 

تعریف طب سوزنی

طب سوزنی نوعی از درمان است که در آن، سوزن‌های بسیار نازک از راه پوست یک فرد در نقاط خاص و با عمق‌های مختلف وارد بدن می‌شود و با تحریک این نقاط، جریان خون افزایش می‌یابد و در عین حال فعالیت مسکن‌های طبیعی بدن نیز بیشتر می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که این شکل از درمان به تسکین درد کمک می‌کند و برای طیف گسترده‌ای از مشکلات دیگر استفاده می‌شود. با این حال، به گزارش مرکز ملی سلامت مکمل و فراگیر (NCCIH)، شواهد محدودی برای اثربخشی آن در زمینه‌هایی غیر از درد وجود دارد. چگونگی اثرگذاری طب سوزنی از لحاظ علمی همچنان مشخص نیست. بعضی از مردم ادعا می‌کنند که با ایجاد تعادل در انرژی حیاتی اثر خود را می‌گذارد در حالی که بقیه بر این باورند که این روش یک اثر عصبی دارد.
پزشک، سوزن را با هدف متعادل کردن انرژی وارد بدن می‌کند. در کنار تسکین درد گفته می‌شود که طب سوزنی می‌تواند به تقویت سلامت و درمان برخی از بیماری‌‌ها کمک کند. مشکلات و بیماری‌هایی که در آن از این روش برای درمان استفاده می‌شود شامل انواع مختلف درد، مانند سردرد، مشکلات فشار خون و سیاه‌سرفه است.

طب سوزنی نوعی از درمان است که در آن، سوزن‌های بسیار نازک از راه پوست یک فرد در نقاط خاص و با عمق‌های مختلف وارد بدن می‌شود و با تحریک این نقاط، جریان خون افزایش می‌یابد و در عین حال فعالیت مسکن‌های طبیعی بدن نیز بیشتر می‌شود.

 

تاریخچه طب سوزنی

قدمت طب سوزنی به حداقل ۱۰۰ سال قبل از میلاد باز می‌گردد یعنی زمانی که سیستمی سازمان‌یافته از تشخیص و درمان با استفاده از سوزن برای اولین‌بار در نوشته‌های چینی توصیف شده بود. با این حال، به گفته‌ی دکتر ادزارد ارنست، یک پزشک متخصص در حوزه‌ی تحقیق و پژوهش درباره‌ی طب مکمل و جایگزین معتقد است این شیوه احتمالاً قبل از این تاریخ وجود داشته است.
اما روش مدرن طب سوزنی از زمانی که برای اولین‌بار در چین معرفی شد، بسیار تغییر کرده است. در قرن ۱۸، طب سوزنی چیزی بسیار متفاوت از شیوه‌های توصیف ‌شده در متون چینی بود.
به گفته‌ی نویسندگان، در اوایل قرن ۲۰، پزشکان در آکادمی پزشکی امپریال چینی دیگر طب سوزنی را مطالعه نکردند. با این حال، نویسندگان می‌گویند: در طول دوران پیشرفت، در دهه‌ی ۱۹۵۰ و انقلاب فرهنگی دهه‌ی ۱۹۶۰، رهبر کمونیست چین، مائو تسه تونگ، به صورتی فعال شروع به تبلیغ طب سوزنی و سایر درمان‌های سنتی پزشکی به عنوان «راه‌حلی عملی برای ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی به جمعیت زیادی از مردم» کرد، ولی هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد احیای عمل باستانی طب سوزنی به بهبود سلامتی شهروندان چینی منجر شده است یا خیر.
امروزه درمان‌ با استفاده از طب سوزنی در بیمارستان‌ها و دیگر مراکز مراقبت‌های بهداشتی در غرب بر اساس همان اصولی نیست که در متون کهن شرقی دیده می‌شود بلکه این روش اصول و قواعد خاص خود را دارد.

 

تحقیقات درباره‌ی طب سوزنی چه می‌گوید؟

مطالعات متعدد اخیر که توسط دانشمندان در اروپا و ایالات‌متحده انجام شد نشان داده است که طب سوزنی حداقل در درمان درد و تهوع مؤثر است. به عنوان مثال، یکی از بزرگ‌ترین مطالعاتی که تا امروز روی طب سوزنی و درد مزمن انجام شده است یک متاآنالیز از ۲۹ مطالعه انجام شده است که نزدیک به ۱۸۰۰۰ نفر را در برگرفته و در اکتبر سال ۲۰۱۲ در آرشیو طب داخلی منتشر شد. این مطالعه نشان داد که این طب برای درمان درد مزمن مؤثر و در نتیجه گزینه ارجاع معقولی است.
انجام تحقیقات با استفاده از کنترل‌های علمی مناسب به دلیل ماهیت تهاجمی طب سوزنی دشوار است. در یک مطالعه بالینی، یک گروه کنترل باید درمان با دارونما را تحمل کنند تا بتوان این نتایج را با درمان به وسیله‌ی طب سوزنی واقعی مقایسه کرد. برخی از مطالعات به این نتیجه رسیدند که طب سوزنی مزایایی به عنوان دارونما برای بیمار دارد اما نتایج برخی مطالعات دیگر نشان می‌دهد که این روش مزایای واقعی دارد.
محققان اکنون در حال انجام تحقیقاتی هستند تا مشخص کنند که آیا طب سوزنی در درمان افسردگی، اضطراب و انواع علائم مربوط به درمان سرطان و انواع سرطان مؤثر است یا خیر؟ هم‌اکنون نیز تحقیقات دیگری هم در حال انجام است که بررسی می‌کنند آیا طب سوزنی می‌تواند به درمان علائم مربوط به سرطان از جمله گرگرفتگی، نوروپاتی محیطی و ورم بازو یا دست کمک کند یا خیر؟
به گفته‌ی بائو یکی از پزشکانی که بر استفاده از طب سوزنی به عنوان درمان مکمل برای بیماران مبتلا به سرطان پستان تمرکز می‌کند، اکثر پزشکانی که در خارج از حوزه‌ی طب سنتی چینی به کار مشغول هستند، متقاعد نشده‌اند که طب سوزنی می‌تواند بیماری‌های خاص مانند دیابت و یا کبد و یا کلیه را درمان کند. در حال حاضر این روش برای کاهش عوارض جانبی ناشی از درمان سرطان و یا علائم ناشی از سرطان استفاده می‌شود، اما هرگز به طور مستقیم سرطان را درمان نمی‌کند. اگر طب سوزنی به جلوگیری از سرطان کمک کند، بسیار هیجان‌انگیز خواهد بود اما به نظر او این پژوهش هنوز به آن سطح نرسیده است.

 

کاربردها و فواید طب سوزنی

پژوهش‌هایی که در آلمان انجام شد کاربرد طب سوزنی را نشان داده است که به کاهش سردرد تنشی و میگرن کمک می‌کند. NCCIH یادآور می‌شود که چند کاربرد طب سوزنی ثابت شده است از جمله:

  • درمان درد کمر
  • درمان درد گردن
  • درمان درد زانو
  • درمان استئوآرتریت

آن‌ها اختلالات دیگری را ذکر می‌کنند که ممکن است از طب سوزنی بهره‌مند شوند اما می‌گویند که این گفته به تأیید علمی بیشتر نیاز دارد.
طب سوزنی معمولاً در رابطه با درمان‌های باروری نیز استفاده می‌شود. برخی تحقیقات نشان می‌‌دهد که این طب، اثربخشی بسیاری از داروهای معمول را دارد که برای افزایش باروری مصرف می‌شود، چرا که به طور طبیعی سطح هورمونی که ‌به تخمدان‌ها می‌رسد را افزایش می‌دهد. تحقیقات زیادی در مورد زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و افرادی که به علت این سندرم مشکلات بارداری دارند انجام شده است. خلاصه چندین مقاله بین سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۱۴ درباره‌ی این موضوع نشان داد که طب سوزنی می‌تواند به حفظ تعادل هورمون مانند کاهش سطح تستوسترون و تنظیم تخمک‌گذاری کمک کند و همه‌ی این‌ها به افزایش ۳۳ درصدی احتمال یک بارداری موفق منجر می‌شود.
در سال ۲۰۰۳، سازمان بهداشت جهانی کاربرد طب سوزنی را با ذکر فهرست زیادی از بیماری‌ها و شرایطی(مثل درد مزمن) که احتمالاً با طب سوزنی قابل ‌درمان است اعلام کرد که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  • تهوع ناشی از شیمی‌درمانی
  • فشارخون بالا و پایین و استفراغ
  • برخی از بیماری‌های معده از جمله زخم معده
  • دوره‌های دردناک اسهال خونی
  • رینیت آلرژیک
  • درد صورت
  • بیماری صبحگاهی
  • آرتریت روماتوئید
  • رگ به رگ شدن
  • سیاتیک
  • درد دندان
  • کاهش خطر سکته مغزی

بیماری‌های دیگر که گفته می‌شود طب سوزنی به درمان آن‌ها کمک کند اما به شواهد بیشتری نیاز دارد، عبارت‌اند از نورالژی فیبرومیالژیا، اعتیاد به الکل، تنباکو و مواد مخدر، درد ستون فقرات، گردن، دمانس عروقی، سیاه‌سرفه، یا سندرم تورت.
سازمان جهانی بهداشت همچنین به کاربرد طب سوزنی در درمان تعدادی از عفونت‌ها از جمله برخی از عفونت‌های دستگاه ادراری و تب هموراژیک اپیدمی اذعان کرده است. با این حال، این سازمان اعلام کرده است که «تنها وزارت بهداشت کشور می‌تواند بیماری‌ها، علائم و شرایطی که درمان با طب سوزنی را می‌توان توصیه کرد» تعیین کند.
این روش درمان یک جایگزین طبیعی برای دارو است زیرا هدف درمان، کاهش درد به طور طبیعی است. این روش درمانی کمک می‌کند تا سموم حذف شوند و روند درمان را سرعت می‌بخشد. مطالعات انجام شده مؤسسه ملی بهداشت (NIH) نشان می‌دهد که طب سوزنی در مقایسه با داروهای تجویز شده و دیگر روش‌های پزشکی که برای درمان بیماری‌های مشابه به کار می‌رود، عوارض جانبی کمتری دارد.
یکی دیگر از فواید طب سوزنی این است که ممکن است به بیمارانی که برای آن‌ها داروهای ضد درد مناسب نیست، کمک کند. طب سوزنی برای تمام گروه‌های سنی و برای افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف مفید است. از دیگر فواید طب سوزنی افزایش استقامت، بازیابی انرژی، تنظیم هورمون‌ها و افزایش سیستم ایمنی بدن است. طب سوزنی یک درمان طبیعی برای تعدادی از بیماری‌ها از جمله سردرد، کمر درد، بی‌خوابی، استرس و خستگی است. روشی مناسب برای درمان بیماری‌های مزمن مانند آرتروز، کاهش شنوایی، آسم، دیابت و ناباروری مؤثر است.

اگر سوزن به درستی وارد بدن نشود، این احتمال وجود دارد که به پارگی اندام یا عفونت منجر شود. قرار دادن نادرست سوزن باعث ایجاد خونریزی، تورم و احساس دردناک در نقاطی می‌شود که سوزن وارد بدن شده است.

عوارض طب سوزنی چیست؟

در صورتی که روند درمان به ‌درستی انجام شود، عوارض طب سوزنی بسیار کم خواهد بود و می‌توان آن را با درمان‌های دیگر ترکیب کرد. این درمان زمانی روشی مطمئن است که توسط یک متخصص طب سوزنی آموزش ‌دیده و دارای مجوز انجام گیرد. سوزن باید غیر سمی و فقط یک‌بار استفاده شود. آن‌ها باید به ‌درستی برچسب زده و مهر و موم شوند. اگر سوزن دوباره استفاده شود و یا استریل نباشد، بیمار ممکن است به بیماری‌های عفونی مختلف دچار شود. اگر سوزن به نحو مناسب وارد بدن نشود این احتمال وجود دارد که به پارگی اندام یا عفونت منجر شود. از دیگر عوارض طب سوزنی به علت قرار دادن نادرست سوزن ایجاد خونریزی، تورم و احساس دردناک در نقاطی است که سوزن وارد بدن شده است. طب سوزنی برای قسمت‌های آسیب‌دیده بدن مانند استخوان شکسته و همچنین برای افراد مبتلا به اختلالات خونریزی، توصیه نمی‌شود.

 

چگونه طب سوزنی را انجام می‌دهند؟

طبق نظریه طب سنتی چینی، نقاط سوزنی در مجراهای انرژی قرار می‌گیرد جایی که از طریق آن انرژی حیاتی جریان می‌یابد. این انرژی با نام «qi» یا «چی» شناخته شده است.
یک متخصص طب سوزنی ابتدا وضعیت بیمار را بررسی و ارزیابی می‌کند. از بیمار خواسته می‌شود تا به پشت، جلو و یا یک طرف بسته به جایی که سوزن باید قرار گیرد، دراز بکشد. باید دقت کرد که از سوزن یک‌بار مصرف و استریل شده استفاده شود. پزشک یک یا چند سوزن استریل را وارد بدن می‌کند. وقتی که هر سوزن وارد بدن می‌شود، بیمار ممکن است یک احساس سوزش یا درد بسیار کوتاه احساس کند. این روش نسبتاً بدون درد است. گاهی اوقات سوزن گرم و یا با برق تحریک می‌شود. سوزن بین ۵ تا ۳۰ دقیقه در این نقاط می‌گذارند. تعداد درمان موردنیاز به فرد بستگی دارد. یک فرد مبتلا به یک بیماری مزمن ممکن است به یک یا دو درمان در یک هفته و یا بیش از چند ماه نیاز داشته باشد. یک مشکل حاد به طور معمول پس از ۸ تا ۱۲ جلسه را بهبود می‌بخشد. پزشک پس از انجام کار، توصیه‌های لازم درباره‌ی مراقبت از خود و یا سایر درمان‌های مکمل مانند مصرف گیاهان دارویی را ارائه می‌کند.
به طور کلی، طب سوزنی یک مکمل برای درمان‌های معمولی به حساب می‌آید و این احتمال وجود دارد که اگر در کنار عادات سالم زندگی انجام شود، بیشترین تأثیر را داشته باشد.

 

منابع:

https://www.livescience.com

https://www.medicalnewstoday.com

https://www.medicalnewstoday.com

 

 

 

 

فصد چیست؟ فصد دارای یک تعریف ساده است و اغلب در طب سنتی به عمل سوراخ کردن و یا باز کردن یک دیواره‌ی رگ به عنوان ابزاری برای تزریق مایعات یا برداشت خون گفته می‌شود. با این حال استفاده‌ی اولیه از این اصطلاح، به یک روش شناخته شده تحت عنوان خون‌گیری و حجامت اشاره دارد.

فصد چیست؟

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

فوتر سایت