تفاوت طب سنتی و طب سوزنی

طب سنتی و طب سوزنی از انواع روش‌های درمانی هستند که در کشورهای مختلف و با اهداف خاصی به کار می‌روند. طب سوزنی شاخه‌ای از طب سنتی چینی است که با دیگر روش‌های درمانی طب سنتی تفاوت دارد. در این مقاله می‌خواهیم به تفاوت طب سنتی و طب سوزنی در  نوع درمان و روش‌های درمانی آن‌ها اشاره کنیم.

تفاوت طب سنتی و طب سوزنی در چیست؟

لغت طب سوزنی از دو لغت لاتین acus به معنای سوزن و لغت puncture به معنای فرو کردن گرفته شده است. بنابراین لغت acupuncture به معنای سوراخ کردن با سوزن می‌باشد. در این روش، هدف، تنظیم و نرمال کردن جریان چی است تا یین و یانگ(حالت‌های مردانه و زنانه) به حالت متعادل پویای خود بازگردند. از دیگر اهداف طب سوزنی برطرف ساختن علائم بیماری بوسیله‌ی درمان آ‌ن‌هاست. متخصص طب سوزنی ابتدا دلیل اصلی بیماری را پیدا می‌کند. البته یافتن دلیل اصلی بیماری مستلزم داشتن مهارت زیادی است. متخصص طب سوزنی باید وظیفه و نقش هر نقطه را بشناسد و ارتباط آن با دیگر نقاط را نیز پیدا کند. وی پس از تشخیص بیماری برای نحوه‌ی درمان برنامه‌ریزی می‌کند. یک متخصص با تجربه برای ایجاد توازن در جریان چی، از حداقل سوزن ممکن استفاده می‌کند. اکثر بیماران به ۱۰ تا ۱۵ سوزن نیاز دارند اما گاهی اوقات استفاده از تنها یک سوزن هم کافیست.

طب سوزنی شرق بر اساس نظریه‌ی qi (چی) است. qi انرژی حیاتی است که در سراسر بدن و در کانال‌هایی به نام کانال‌های انرژی جریان می‌یابد. در طبیعت، انرژِی qi رشد، فصل، آب و هوا، روز و شب را تنظیم می‌کند. در انسان، انرژِی چی، تمام فعالیت‌های جسمی، عاطفی، روانی و معنوی زندگی را تنظیم می‌کند تا همه‌ی اشکال انرژی در تعادل با یکدیگر باشند. وقتی بدن در حالت سالمی قرار دارد، انرژیِ چی آزادانه مانند یک رودخانه جریان می‌یابد. درد و بیماری زمانی به وجود می‌آید که انرژی چی بیش از حد یا بسیار کم است. به همین منظور، طب سوزنی برای تنظیم جریان چی و بازگرداندن تعادل مناسب در بدن استفاده می‌شود.
در این طب که یک روش درمانی جامع و از اصلی‌ترین شیوه‌های طب سنتی چینی است، فرد آموزش‌دیده نقاط خاصی از بدن فرد را با قرار دادن سوزن نازک به داخل پوست تحریک می‌کند. طب سوزنی یکی از محبوب‌ترین شیوه‌های طب سنتی چینی (TCM) در غرب است.
در این روش درمانی بر خلاف طب سنتی ایرانی و دیگر انواع طب سنتی از روش وارد کردن سوزن به بدن استفاده می‌شود. طب سوزنی به درمان اسپاسم‌های عضلانی و درد مزمن، مشکلات سردرد، کاهش شدت میگرن، درد گردن، درد زانو استئوآرتریت، آلرژی، مشکلات گوارشی کمک می‌کند.

طب سوزنی شرق بر اساس نظریه‌ی qi (چی) است. qi انرژی حیاتی است که در سراسر بدن و در کانال‌هایی به نام کانال‌های انرژی جریان می‌یابد.

از آنجا که هدف از طب سوزنی تقویت و بازگرداندن تعادل انرژی است که در سراسر بدن جریان می‌یابد، مزایای طب سوزنی می‌تواند طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها از اختلالات عاطفی(اضطراب، افسردگی) گرفته تا مشکلات گوارشی(تهوع، استفراغ، سندرم روده تحریک‌پذیر) را در برگیرد. همچنین برای درمان سندرم‌های درد به دلیل آسیب‌دیدگی و یا بیماری‌های دژنراتیو مزمن مانند آرتریت روماتوئید مفید است. همچنین در درمان مشکلات عصبی مانند میگرن یا بیماری پارکینسون و یا به عنوان یک استراتژی توانبخشی برای افرادی که دچار سکته مغزی هستند، موثر است. بیماری‌های تنفسی از جمله سینوزیت و آسم و همچنین بسیاری از اختلالات زنان و زایمان و ناباروری نیز بهبود یافته‌اند. هم‌چنین ثابت شده است طب سوزنی برای کاهش خستگی و تقویت سلامت کلی بدن مفید است.

تفاوت طب سنتی و طب سوزنی در روش‌های درمان و طیف گسترده‌تر درمان بیماری‌ها و مشکلات مربوط به سلامت روحی و جسمی نسبت به طب سوزنی است.

تفاوت طب سنتی و طب سوزنی در این است که در طب سنتی ایرانی و دیگر مکاتب، درمان بیماری‌ها به چندین روش انجام می‌گیرد که شامل اصلاح سبک زندگی به خصوص تغذیه، گیاه درمانی، ماساژ درمانی به روش دلک و غمز، فصد، حقنه و حجامت  است و کاربردهای آن‌ها بسیار گسترده‌تر از طب سوزنی است. در ادامه به معرفی این روش‌های درمانی می‌پردازیم.

  • گیاه‌ درمانی

از گذشته تاکنون مردم از گیاهان خاصی برای درمان بعضی از بیماری‌های خود استفاده می‌کردند. گیاه‌ درمانی یکی از پر طرفدارترین روش‌های درمانی در طب سنتی ایران است، برای درمان بیماری‌های مختلف جسمی و روحی به کار می‌رود و یکی از روش‌های قدیمی جهان نیز طب گیاهی است. در طبّ سنتی ایرانی، گاهی ‌اوقات از گیاه درمانی برای بازگردان تعادل مزاج استفاده می‌شود.

  • ماساژ درمانی

یکی دیگر از روش‌های درمانی طب سنتی ایران ماساژ درمانی است. پزشکان ایرانی بر اساس نیاز و بیماری مشتری ماساژ را به صورت عام یا متمرکز بر عضوی خاص و برای گروه‌های خاص یعنی کودکان، بیماران، افراد مسن و ورزشکاران توصیه می‌کنند. در مواردی نیز اثرات این توصیه‌ها در کارآزمایی‌های بالینی مطالعه شده است. به نظر می‌رسد که تفاوت عمده‌ی ماساژ درمانی ایرانی با دیگر سبک‌های ماساژ نه در نحوه‌ی اجرا بلکه در توجه ویژه به شرایط خاص هر فرد و نوع اختلال پیش آمده است.
از خواص و فواید ماساژ درمانی می‌توان به کاهش خستگی و کوفتگی، درمان بیماری‌های عضلانی، اسکلتی، گوارشی، سردردها، رفع استرس و افسردگی، بهبود جریان خون و افزایش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و بهبودی ده‌ها بیماری دیگر اشاره کرد. دو نوع اصلی ماساژ درمانی در طب سنتی ایرانی دلک و غمز نام دارد. چند نوع ماساژهای درمانی کشورهای دیگر ایروودا، یومیهو، تای ماساژ، ماساژهای آرام‌بخش و ماساژهای زیبایی هستند.
شیاتسو هم یک نوع ماساژ درمانی به سبک ژاپنی‌ها است که با فشردن نقاط حیاتی بدن با انگشتان دست برای حفظ یا بهبود سلامتی انجام می‌شود. شیاتسو یک تکنیک سالم و مؤثر که بیشتر پیشگیری‌کننده است و به عنوان شکلی از فیزیوتراپی برای کمک به درمان بعضی بیماری‌های خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیماران انرژی و نیروی ذخیره شده‌ی خود را از این طریق به دست می‌آورند و افرادی را که از استرس، تنش، افسردگی و یا بی‌خوابی رنج می‌برند را می‌‍‌توان به کمک ماساژ درمانی درمان کرد.

  • حجامت

حجامت نیز یکی دیگر از روش‌های درمانی طب سنتی است. در زبان فارسی حجامت به معنی مداوا تعریف شده و یک روش خون‌گیری است که برای پیشگیری و درمان بعضی بیماری‌ها انجام می‌گیرد. حجامت خشک بدون تیغ و خون‌گیری است که آن را بادکش درمانی هم می‌نامند و حجامت تر همراه خون‌گیری است. شیخ الرئیس ابوعلی سینا حجامت را به عنوان یک رکن درمانی مطرح کرده است. حجامت در پیشگیری و درمان بیماری‌هایی چون آسم، اعتیاد به مواد مخدر، نارسایی هضم غذا، سردردهای میگرنی و اعصاب، چربی خون، غلظت خون و بیماری‌های پوستی کاربرد دارد.

  • بادکش درمانی (Dry cupping)

از روش‌های دیگر طب سنتی در ایران، بادکش درمانی است. بادکش درمانی، ایجاد مکش در نقاط مختلف بدن به منظور انبساط عروقی بدن و انحراف مواد از نقطه خاص است که به آن حجامت خشک هم می‌گویند. برخی معتقدند انجام بادکش و چرخاندن لیوان روی بدن افراد فلج ناشی از سکته مغزی و قلبی، باعث بهبودی می‌شود. در بعضی بیماران انجام بادکش با ترکیبی از روغن‌های مخصوص باید صورت گیرد.

  • زالو درمانی

یکی از درمان‌های سنتی که طرفداران زیادی هم دارد زالو درمانی است. این روش درمانی ابتدا در مصر وجود داشت و پس از آن به ایران و همچنین کشورهای اروپایی راه یافت. زالو درمانی یکی از روش‌های خون‌گیری طبی محسوب می‌شود که به لحاظ نحوه‌ی خون‌گیری و ماده‌ی هیرودینی که از طریق زالو به بدن وارد می‌کند، در طب سنتی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. هر زالویی اثر درمانی ندارد. در بزاق زالو ماده‌ی ضد انعقادی وجود دارد که باعث باز شدن عروق تنگ، رقیق شدن خون و در نتیجه موجب افزایش خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی موضع یا عضو می‌گردد. موارد کاربرد زالو درمانی در بهبود بیماری‌هایی چون تنگی عروق قلب، پیوند پوست، پیوند اعضاء، واریس، ضایعات پوستی، بیماری‌های مفاصل، آرتروز، هموروئید، زیبایی پوست و تقویت سیستم ایمنی است.

  • فصد

فصد واژه‌ای عربی و در اصل به معنای شکافتن و زدن رگ است که در گذشته به وسیله‌ی یک ابزار کوچک فلزی به نام «نیشتر» انجام می‌شد که شکل و اندازه‌ی آن برای هر رگ متفاوت بود. به خارج کردن خون از وریدها(سیاهرگ‌ها) برای مداوای برخی بیماری‌ها فصد گفته می‌شود. برخی پزشکان به این روش درمانی نگرش منفی دارند و آن را مضر می‌دانند چون بر این باورند که اهمیت و منافع خون برای بدن به حدی است که نباید آن را از بدن خارج کرد. اما تعداد زیادی از حکما و پزشکان طب سنتی معتقدند زمانی که کمیت اخلاط چهارگانه‌ی بدن به واسطه‌ی پرخوری، روی هم‌خوری و کم‌تحرکی در بدن افزایش یابد یکی از مسیرهای مناسب برای درمان این حالت فصد و خارج کردن خون از وریدهاست. حکما معتقدند بدن انسان از چهار خلط خون، بلغم، صفرا و سودا تشکیل شده است و اگر میزان این چهار خلط در حد تعادل و تناسب باشد، بدن در حالت سلامت قرار دارد، اما اگر تعادل و تناسب بدن به سبب کاهش یا افزایش این اخلاط دستخوش تغییراتی شود بدن دچار بیماری می‌شود. در طب قدیم گاهی به منظور کم کردن زیادی خون و گاه برای انحراف خون از عضو آسیب دیده فصد صورت می‌گرفت. فصد باعث دفع بسیاری از سموم بدن به خصوص در مواقع غلبه‌ی سودا شده و مواد زائدی که در خون رسوب و افزایش پیدا می‌کند را نیز دفع می‌کند. فصد در واقع همان رگ زدن است، ولی بایستی توسط افراد ماهر و متخصص صورت گیرد. از فواید مهم فصد می‌توان بهبود کمر درد سیاتیکی، هموروئید، پاکسازی طبایع غالب را نام برد.

  • حقنه

یکی از روش‌های درمانی در طب سنتی ایران حقنه است. حقنه به معنی فرستادن مایعات به بدن از راه مقعد و یا واژن است. این روش، قدمتی چند هزارساله دارد و از زمان بقراط و جالینوس از آن استفاده می‏شده ‫است. در طب نوین نیز از حقنه تحت عنوان انما برای تشخیص و درمان شماری از بیماری‌ها استفاده می‌شود.

همانطور که در بالا مشاهده کردید تفاوت طب سنتی و طب سوزنی در روش‌های درمان و طیف گسترده‌تر درمان بیماری‌ها و مشکلات مربوط به سلامت روحی و جسمی نسبت به طب سوزنی است. طب سوزنی خود یک نوع طب سنتی به شمار می‌رود. در هر حال، طب سنتی روش‌های درمانی متنوع و  بیشتری دارد که هریک با هدفی خاص از زمان قدیم تا کنون به کار می‌روند و به درمان انواع مختلفی از بیماری‌های روحی و جسمی کمک می‌کنند.

غمز چیست؟ دلک و غمز دو نوع ماساژ هستند که در طب ایرانی قدیم برای پیشگیری، تشخیص و درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌رفته‌اند. غمز همان فشار دادن نقاط خاصی از بدن با هدف درمان بیمار است که بیشتر با دست انجام می‌شود.

غمز چیست؟

حقنه چیست؟ حقنه روشی است که در آن مایع از راه مقعد به بدن تزریق می‌شود و هدف از استفاده، از بین بردن مواد زائد روده بزرگ است. حقنه روده بزرگ را پاک می‌کند و باعث اجابت مزاج می‌شود.

حقنه چیست؟

طب سنتی چیست؟ اصطلاح "طب سنتی" به روش‌هایی برای بازگرداندن و حفظ سلامتی گفته می‌شود که قبل از ورود طب مدرن وجود داشته است. طب سنتی که به عنوان طب بومی و یا محلی نیز شناخته می‌شود شامل جنبه‌های پزشکی دانش سنتی است که نسل به نسل در جوامع مختلف قبل از دوران طب مدرن توسعه یافته و مورد استفاده قرار گرفته است.

طب سنتی چیست؟

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

فوتر سایت